Ana Sayfa Giriş Yap Admin Panel

Aranıyor...

Lütfen bekleyin

Stok Yaşlandırma - Hesaplama

admin
25 Ekim 2025
Güncellendi: 02.02.2026
41 görüntülenme

Bu makale, stok yaşlandırma hesaplamasının detaylarını, hangi ürünlerin dahil edildiğini, alış ve satış bilgilerinin nasıl hesaplandığını, stok yaşının nasıl belirlendiğini, satış performansının nasıl ölçüldüğünü, stok hareketleri toplamlarını, iptal ve onay durumlarının önemini, para birimi ve kur hesaplamalarını, hesaplama zamanlamasını ve hata yönetimini, hesaplama tarihi yönetimini ve önemli notları kapsamaktadır. **Hesaplamaya Dahil Edilen Ürünler:** Hesaplamaya dahil edilecek ürünler aktif olmalı, gelir, gider, demirbaş ve hizmet tipi olmamalı, ayrıca stokta sıfırdan fazla miktarda bulunmalıdır. **Alış Bilgileri Hesaplaması:** * **İlk Alış Bilgileri:** Ürünün sistemdeki en eski alış işlemi, tarihi, birim fiyatı ve "Stok Yaşlandırma Hesaplamasına Dahil" işaretinin olup olmadığı kaydedilir. * **Son Alış Bilgileri:** Hesaplama tarihinden önceki en son yapılan alış işlemi, tarihi, birim fiyatı, para birimi ve döviz kuru (varsa) kaydedilir. * **Ortalama Maliyet:** Tüm alış işlemlerinin miktarı ve fiyatı dikkate alınarak ağırlıklı ortalaması hesaplanır. **Satış Bilgileri Hesaplaması:** * **Dahil Edilen Fiş Tipleri:** Satış Fişi (451), Perakende Satış Fişi (501) ve Konfigurasyon Üretim Fişi (556) kullanılır. Konfigürasyon üretim fişlerinde birim fiyat kontrolü yapılmaz. * **Satış Hesaplamalarında Uygulanan Filtreler:** Fişler iptal edilmemiş, hesaplama tarihinden önceye ait, onaylanmış veya onay gerektirmeyen durumda olmalı. Satış ve Perakende Satış fişleri için birim fiyat sıfırdan büyük olmalıdır. * **Son Satış Bilgileri:** Belirlenen kriterlere uyan en yeni tarihli satış işlemi bulunur. Son satış birim fiyatı, vergiler hariç net tutar üzerinden hesaplanır. Para birimi ve kur bilgileri de kaydedilir. **Stok Yaşı Hesaplaması:** Stokta bulunan her birim ürünün depoda ortalama ne kadar süredir beklediği gün cinsinden hesaplanır. Bu, her alış partisinin yaşı ve miktarı dikkate alınarak ağırlıklı ortalama ile bulunur. **Satış Performansı Hesaplaması:** Belirli zaman aralıklarında (Bugün, Son 3 Gün, Son 7 Gün, Son 15 Gün, Son 1 Ay, Son 3 Ay, Son 1 Yıl) ürünün ne kadar satıldığı toplanır. Bu hesaplamaya normal satışlar, perakende satışlar ve üretimde kullanılan miktarlar dahildir. **Stok Hareketleri Toplamları:** * **Giriş Miktarı:** Depoya giren tüm miktarların toplamıdır (alışlar, iadeler, transferler vb.). * **Çıkış Miktarı:** Depodan çıkan tüm miktarların toplamıdır (satışlar, iadeler, transferler, fireler vb.). * **Stok Miktarı:** Giriş Miktarı eksi Çıkış Miktarıdır. Sadece stok miktarı sıfırdan büyük olan ürünler için kayıt tutulur. **İptal ve Onay Durumu Detayları:** Hesaplamalara sadece iptal edilmemiş, reddedilmemiş, onaylanmış veya onay gerektirmeyen fişler dahildir. İptal edilmiş ve reddedilmiş fişler hesaplamaya dahil edilmez. **Para Birimi ve Kur Hesaplamaları:** Dövizli işlemler, işlem anındaki kur kullanılarak TL'ye çevrilir. Tüm maliyet analizleri ve karşılaştırmalar Türk Lirası bazında yapılır. **Hesaplama Zamanlaması ve Performans:** Hesaplama süreci hazırlık, ürün listesi oluşturma, hesaplama döngüsü ve tamamlama aşamalarından oluşur. Hata yönetimi, bir üründe hata oluştuğunda o ürünü atlayarak devam etmeyi ve kullanıcı iptalini destekler. **Hesaplama Tarihi Yönetimi:** * **Güncel Hesaplama:** Mevcut durumu görmek için kullanılır, en son yapılan güncel hesaplama saklanır. * **Tarihsel Hesaplama:** Geçmişte belirli bir tarihteki durumu görmek için kullanılır, farklı tarihler için birden fazla hesaplama saklanabilir. **Önemli Notlar ve Uyarılar:** Sadece depoda miktarı olan ürünler, iptal edilmemiş fişler ve bedelli işlemler (üretim malzemeleri hariç) hesaplamaya dahil edilir. Tüm maliyetler TL bazında değerlendirilir. Bu makale aşağıdaki soruları cevaplamaktadır: * Stok yaşlandırma hesaplamasına hangi ürünler dahil edilir? * İlk ve son alış bilgileri nasıl hesaplanır? * Ortalama maliyet nasıl bulunur? * Hangi fiş tipleri satış olarak kabul edilir ve hangi filtreler uygulanır? * Son satış bilgileri nasıl hesaplanır ve birim fiyat nasıl belirlenir? * Stok yaşı nasıl hesaplanır ve neyi ifade eder? * Satış performansı hangi periyotlarda ve nasıl hesaplanır? * Stok giriş, çıkış ve net stok miktarları nasıl belirlenir? * İptal ve onay durumları hesaplamaları nasıl etkiler? * Dövizli işlemler ve kur hesaplamaları nasıl yapılır? * Hesaplama süreci nasıl işler ve hata yönetimi nasıldır? * Güncel ve tarihsel hesaplamalar arasındaki farklar nelerdir? Adım adım işlemler: * Hesaplamaya dahil edilecek ürünler belirlenir. * İlk ve son alış bilgileri bulunur. * Ortalama maliyet hesaplanır. * Satış fişleri filtrelenir ve son satış bilgileri belirlenir. * Stok yaşı hesaplanır. * Farklı periyotlardaki satış performansı hesaplanır. * Stok giriş, çıkış ve net miktarları belirlenir. * Para birimi ve kur hesaplamaları yapılır. * Hesaplama tarihi yönetimi uygulanır. Anahtar kavramlar: Stok Yaşlandırma, İlk Alış, Son Alış, Ortalama Maliyet, Satış Fişi, Perakende Satış Fişi, Konfigurasyon Üretim Fişi, Stok Yaşı, Satış Performansı, Giriş Miktarı, Çıkış Miktarı, Stok Miktarı, İptal Edilmiş Fiş, Onaylanmış Fiş, Döviz Kuru, Güncel Hesaplama, Tarihsel Hesaplama.

Bu dokümanda stok yaşlandırma hesaplamasının nasıl yapıldığı, hangi verilerin kullanıldığı, matematiksel formüller ve fiş tipleri detaylı olarak açıklanmaktadır.

Hangi Ürünler Hesaplamaya Dahil Edilir?

Stok yaşlandırma hesaplaması aşağıdaki kriterleri karşılayan ürünler için yapılır:

Dahil Edilen Ürünler

Zorunlu Kriterler:

Bir ürünün hesaplamaya dahil edilebilmesi için tüm şu özelliklere sahip olması gerekir:

  • Aktif Olmalı: Ürün sistemde aktif durumda olmalıdır
  • Ürün Tipi: Gelir, Gider, Demirbaş ve Hizmet tipi ürünler bu hesaplamaya dahil edilmez
  • Stokta Bulunmalı: Depoda sıfırdan fazla miktarda olmalı

Alış Bilgileri Nasıl Hesaplanır?

İlk Alış Bilgileri

Ürünün sistemdeki en eski alış işlemi bulunur ve kaydedilir.

Nasıl Bulunur:

Sistem, ilgili ürün için yapılmış tüm alış işlemlerini tarih sırasına göre inceler ve en eskisini seçer. Bu işlemden şu bilgiler alınır:

  • İlk Alış Tarihi: Ürünün ilk kez hangi tarihte alındığı
  • İlk Alış Birim Fiyatı: O alıştaki birim fiyat
  • Stok Yaşlandırma Hesaplamasına Dahil: Stok fişindeki bu alan işaretli olmalıdır

Örnek Senaryo:

Bir ürün şu tarihlerde alınmış olsun:

  • 15.01.2020: 100 TL/adet
  • 20.05.2021: 120 TL/adet
  • 10.08.2023: 150 TL/adet

İlk alış bilgileri:

  • İlk Alış Tarihi = 15.01.2020
  • İlk Alış Fiyatı = 100 TL/adet

Son Alış Bilgileri

Ürünün en son yapılan alış işlemi bulunur ve detaylı bilgileri kaydedilir.

Nasıl Bulunur:

Sistem, ilgili ürün için hesaplama tarihinden önce yapılmış tüm alış işlemlerini inceler ve en yenisini seçer. Bu işlemden şu bilgiler alınır:

  • Son Alış Tarihi: Ürünün en son hangi tarihte alındığı
  • Son Alış Birim Fiyatı: O alıştaki birim fiyat
  • Son Alış Para Birimi: Alışın hangi para biriminde yapıldığı (TL, USD, EUR vb.)
  • Son Alış Kuru: Eğer dövizli alış ise, o günkü kur

Örnek Senaryo:

En son alış:

  • Tarih: 10.10.2024
  • Fiyat: 15 USD/adet
  • Kur: 1 USD = 32.50 TL

Kaydedilen bilgiler:

  • Son Alış Tarihi = 10.10.2024
  • Son Alış Fiyatı = 15 USD
  • Son Alış Para Birimi = USD
  • Son Alış Kuru = 32.50
  • TL Karşılığı = 15 × 32.50 = 487.50 TL/adet

Ortalama Maliyet

Ürünün tüm alış işlemlerinin ağırlıklı ortalaması hesaplanır.

Nasıl Hesaplanır:

Sistem özel bir maliyet hesaplama fonksiyonu kullanır. Bu fonksiyon:

  • Ürünün gerçerli tüm alış fişlerini inceler
  • Her alışın miktarını ve fiyatını dikkate alır
  • Toplam alış tutarını toplam alış miktarına böler

Basit Formül:

Ortalama Maliyet = Tüm Alışların Toplam Tutarı ÷ Tüm Alışların Toplam Miktarı

Detaylı Örnek:

Bir ürün için yapılan alışlar:

  • Birinci alış: 100 adet × 10 TL = 1.000 TL
  • İkinci alış: 200 adet × 12 TL = 2.400 TL
  • Üçüncü alış: 150 adet × 15 TL = 2.250 TL

Hesaplama:

  • Toplam miktar: 100 + 200 + 150 = 450 adet
  • Toplam tutar: 1.000 + 2.400 + 2.250 = 5.650 TL
  • Ortalama maliyet: 5.650 ÷ 450 = 12.56 TL/adet

Satış Bilgileri Nasıl Hesaplanır?

Hangi Fişler Satış Olarak Kabul Edilir?

Sistemde onlarca farklı fiş tipi vardır ancak stok yaşlandırma hesaplamasında sadece 3 fiş tipi kullanılır.

Fiş Tipi 1: Satış Fişi (Kod: 451)

Ne İçin Kullanılır:

  • Normal müşteri satışları (B2B - firmadan firmaya)
  • Bireysel müşteri satışları (B2C - firmadan bireye)
  • Fatura düzenlenen tüm satışlar

Hangi Kriterler Uygulanır:

  • Fişin tipi 451 (Satış) olmalı
  • Birim fiyat sıfırdan büyük olmalı (bedelli satış)

Örnekler:

  • Bir bayi firmasına yapılan toptan satış
  • E-ticaret sitesinden gelen bireysel sipariş
  • Şubeden müşteriye yapılan satış

Fiş Tipi 2: Perakende Satış Fişi (Kod: 501)

Ne İçin Kullanılır:

  • Mağazalardan yapılan satışlar
  • POS cihazı ile yapılan ödemeler
  • Hızlı satış işlemleri
  • Perakende satış noktalarındaki işlemler

Hangi Kriterler Uygulanır:

  • Fişin tipi 501 (Perakende Satış) olmalı
  • Birim fiyat sıfırdan büyük olmalı (bedelli satış)

Örnekler:

  • Mağazadan nakit/kredi kartı ile yapılan satış
  • Market kasasından yapılan satış
  • Showroom'dan yapılan perakende satış

Fiş Tipi 3: Konfigurasyon Üretim Fişi (Kod: 556)

Ne İçin Kullanılır:

  • Bir ürünün başka bir ürünün yapımında malzeme olarak kullanılması
  • Montaj işlemlerinde kullanılan parçalar
  • Üretim için stoktan çıkarılan hammaddeler

Hangi Kriterler Uygulanır:

  • Fişin tipi 556 (Konfig Üretim) olmalı
  • Birim fiyat kontrolü yapılmaz (fiyatsız olabilir)

Örnekler:

  • Bilgisayar üretiminde kullanılan RAM, işlemci, disk
  • Mobilya üretiminde kullanılan tahta, vida, tutkal
  • Yemek hazırlamada kullanılan malzemeler

Önemli Not: Bu fiş tipinde birim fiyat sıfır olsa bile satış miktarına dahil edilir çünkü ürün stoktan çıkmıştır ve başka bir ürüne dönüşmüştür.

Satış Hesaplamalarında Uygulanan Filtreler

Bir satış işleminin hesaplamaya dahil edilebilmesi için aşağıdaki tüm koşulların sağlanması gerekir:

Filtre 1: İptal Edilmemiş Olmalı

Fiş iptal edilmemiş olmalıdır. İptal edilmiş fişler hiçbir hesaplamaya dahil edilmez.

Sebep: İptal edilen işlem geçersiz sayılır, sanki hiç yapılmamış gibi değerlendirilir.

Filtre 2: Tarih Uygun Olmalı

Fişin tarihi, hesaplama yapılan tarihten önce olmalıdır. Gelecek tarihli fişler dahil edilmez.

Sebep: Henüz gerçekleşmemiş işlemler hesaplamaya alınamaz.

Örnek:

  • Hesaplama tarihi: 01.11.2024
  • Fişin tarihi: 25.10.2024 → Dahil edilir ✓
  • Fişin tarihi: 05.11.2024 → Dahil edilmez ✗

Filtre 3: Onay Durumu Uygun Olmalı

Fiş aşağıdaki durumlardan birinde olmalıdır:

  • Onaylanmış: Fiş onay sürecinden geçmiş ve onaylanmış
  • Onay Gerektirmeyen: Fiş onay sürecine tabi değil, doğrudan geçerli

Reddedilen veya onay bekleyen fişler dahil edilmez.

Sebep: Sadece kesinleşmiş işlemler hesaba katılır.

Filtre 4: Birim Fiyat Kontrolü (Satış ve Perakende İçin)

Satış (451) ve Perakende Satış (501) fişleri için: Birim fiyat sıfırdan büyük olmalıdır.

Sebep: Hediye, numune veya bedelsiz çıkışlar satış performansına dahil edilmez.

Konfig Üretim (556) fişleri için: Birim fiyat kontrolü yapılmaz, fiyatsız olsa bile dahil edilir.

Sebep: Üretimde kullanılan malzemelerin fiyatsız olması normaldir.

Son Satış Bilgileri

En son yapılan bedelli satış işlemi bulunur ve detaylı bilgileri kaydedilir.

Hangi Fişler İncelenir:

Sistem şu özelliklere sahip fişleri arar:

  • Fiş tipi Satış (451) veya Perakende Satış (501) olmalı
  • İptal edilmemiş olmalı
  • Hesaplama tarihinden önce olmalı
  • Onaylanmış veya onay gerektirmeyen olmalı
  • Birim fiyat sıfırdan büyük olmalı

Bu kriterleri sağlayan fişler arasından en yeni tarihli olan seçilir.

Son Satış Birim Fiyatı Nasıl Hesaplanır:

Satış faturasında KDV ve diğer vergiler olabilir. Kar hesaplamalarında vergi olmayan net tutarı kullanmak gerekir.

Formül:

Son Satış Birim Fiyatı = Net Tutar (Vergiler Hariç) ÷ Satış Miktarı

Kontrol: Eğer birim fiyat ve net tutar her ikisi de sıfırdan büyükse yukarıdaki formül uygulanır, aksi halde sıfır yazılır.

Örnek Hesaplama:

Bir satış fişi:

  • Satılan miktar: 10 adet
  • Birim fiyat: 100 TL (KDV dahil)
  • KDV oranı: %20
  • Net tutar (vergiler hariç): 833.33 TL
  • Genel toplam: 1.000 TL

Hesaplama:

Son Satış Birim Fiyatı = 833.33 ÷ 10 = 83.33 TL/adet

Neden Vergiler Hariç?

Maliyet ile karşılaştırma yaparken vergilerin dahil olmaması gerekir çünkü:

  • Alış fiyatlarında da vergiler ayrıdır
  • Kar marjı hesaplamalarında net tutarlar kullanılır
  • Vergi devlete ödenir, firmanın kazancı değildir

Kaydedilen Bilgiler:

  • Son satış tarihi
  • Son satış birim fiyatı (vergiler hariç)
  • Satışın yapıldığı para birimi
  • O anki döviz kuru

Stok Yaşı Nasıl Hesaplanır?

Stok yaşı, ürünün depoda ortalama olarak ne kadar süredir beklediğini gün cinsinden gösterir.

Genel Mantık

Sistem, stokta bulunan her bir ürün biriminin ne zaman alındığını takip eder ve ortalamasını hesaplar.

Temel Prensip:

Eğer depoda farklı tarihlerde alınmış ürünler varsa, her partinin yaşı ayrı hesaplanır ve ağırlıklı ortalama bulunur.

Hesaplama Yöntemi

Sistem özel bir algoritma kullanarak şu adımları izler:

Adım 1: Her alış işleminin tarihi kaydedilir

Adım 2: Her satış veya çıkış işleminde hangi alış partisinden çıkış yapıldığı belirlenir (genellikle eski partilerden önce çıkılır)

Adım 3: Depoda kalan her birim için hangi tarihte alındığı bulunur

Adım 4: Her birimin yaşı (alış tarihinden bugüne kaç gün geçtiği) hesaplanır

Adım 5: Tüm birimlerin yaşlarının ortalaması alınır

Basitleştirilmiş Formül

Stok Yaşı = (Parti 1 Miktarı × Parti 1 Yaşı + Parti 2 Miktarı × Parti 2 Yaşı + ...) ÷ Toplam Stok

Detaylı Örnek

Bugünün Tarihi: 01.11.2024

Alışlar:

  • 01.09.2024 tarihinde 100 adet alındı (61 gün önce)
  • 15.10.2024 tarihinde 50 adet alındı (17 gün önce)

Satışlar:

  • 10.10.2024 tarihinde 80 adet satıldı

Depoda Ne Kaldı?

  • Toplam alış: 100 + 50 = 150 adet
  • Toplam çıkış: 80 adet
  • Depoda kalan: 150 - 80 = 70 adet

Hangi Partilerden Kaldı?

Sistem genellikle ilk giren ilk çıkar mantığı kullanır:

  • İlk partiden (01.09 tarihli): Satılan 80 adetin 80'i bu partiden çıktı, geriye 20 adet kaldı
  • İkinci partiden (15.10 tarihli): Hiç satış olmadı, 50 adetin hepsi duryor

Stok Yaşı Hesabı:

İlk partiden kalan 20 adetin yaşı: 61 gün İkinci partiden kalan 50 adetin yaşı: 17 gün

Ortalama Stok Yaşı = (20 × 61 + 50 × 17) ÷ 70
                   = (1.220 + 850) ÷ 70
                   = 2.070 ÷ 70
                   = 29.57 gün
                   ≈ 30 gün

Sonuç: Bu ürünün depodaki stoku ortalama 30 gündür beklemektedir.

Satış Performansı Nasıl Hesaplanır?

Farklı zaman dilimlerinde ürünün ne kadar satıldığı hesaplanır. Her zaman dilimi için ayrı bir toplam bulunur.

Genel Mantık

Belirli bir zaman aralığındaki tüm satış miktarları toplanır. Bu hesaplamaya şunlar dahildir:

  • Normal satışlar (birim fiyatlı)
  • Perakende satışlar (birim fiyatlı)
  • Üretimde kullanılan miktarlar (fiyatsız olabilir)

Periyot Tanımları

Bugün Satış Miktarı

Tarih Aralığı: Sadece bugünün tarihi

Örnek:

  • Hesaplama tarihi: 01.11.2024
  • Sadece 01.11.2024 günü içindeki satışlar toplanır

Kullanım Amacı: Günlük satış hızını görmek

Son 3 Gün Satış Miktarı

Tarih Aralığı: Bugünden geriye 3 gün

Örnek:

  • Hesaplama tarihi: 01.11.2024
  • 29.10.2024 ile 01.11.2024 arası satışlar toplanır (3 gün)

Kullanım Amacı: Çok kısa vadeli satış trendini görmek

Son 7 Gün Satış Miktarı

Tarih Aralığı: Bugünden geriye 7 gün (bir hafta)

Örnek:

  • Hesaplama tarihi: 01.11.2024
  • 25.10.2024 ile 01.11.2024 arası satışlar toplanır (7 gün)

Kullanım Amacı: Haftalık satış performansını görmek

Son 15 Gün Satış Miktarı

Tarih Aralığı: Bugünden geriye 15 gün (yaklaşık iki hafta)

Örnek:

  • Hesaplama tarihi: 01.11.2024
  • 17.10.2024 ile 01.11.2024 arası satışlar toplanır (15 gün)

Kullanım Amacı: Aylık trendleri erken görmek

Son 1 Ay Satış Miktarı

Tarih Aralığı: Bugünden geriye 1 ay (30-31 gün)

Örnek:

  • Hesaplama tarihi: 01.11.2024
  • 01.10.2024 ile 01.11.2024 arası satışlar toplanır

Kullanım Amacı: Aylık satış performansını görmek

Son 3 Ay Satış Miktarı

Tarih Aralığı: Bugünden geriye 3 ay (yaklaşık 90-92 gün)

Örnek:

  • Hesaplama tarihi: 01.11.2024
  • 01.08.2024 ile 01.11.2024 arası satışlar toplanır

Kullanım Amacı: Çeyrek dönem satış performansını görmek

Son 1 Yıl Satış Miktarı

Tarih Aralığı: Bugünden geriye 1 yıl (365-366 gün)

Örnek:

  • Hesaplama tarihi: 01.11.2024
  • 01.11.2023 ile 01.11.2024 arası satışlar toplanır

Kullanım Amacı: Yıllık satış performansını ve mevsimsel değişimleri görmek

Örnek Satış Performansı Hesaplaması

Senaryo:

Ürün: ABC Ürünü Hesaplama Tarihi: 01.11.2024

Yapılan Satışlar:

  • 01.11.2024: 5 adet satıldı (bugün)
  • 31.10.2024: 3 adet satıldı (1 gün önce)
  • 30.10.2024: 2 adet satıldı (2 gün önce)
  • 25.10.2024: 10 adet satıldı (7 gün önce)
  • 15.10.2024: 8 adet satıldı (17 gün önce)
  • 01.10.2024: 12 adet satıldı (1 ay önce)
  • 15.08.2024: 20 adet satıldı (2.5 ay önce)
  • 01.01.2024: 50 adet satıldı (10 ay önce)

Hesaplanan Değerler:

  • Bugün: 5 adet
  • Son 3 gün: 5 + 3 + 2 = 10 adet
  • Son 7 gün: 10 + 10 = 20 adet
  • Son 15 gün: 20 adet (15.10 dahil değil çünkü 17 gün önce)
  • Son 1 ay: 20 + 8 + 12 = 40 adet
  • Son 3 ay: 40 + 20 = 60 adet
  • Son 1 yıl: 60 + 50 = 110 adet

Yorum:

Bu ürün düzenli satılıyor. Son bir haftada 20 adet, son bir ayda 40 adet, son bir yılda toplam 110 adet satmış. Ortalama aylık satış yaklaşık 9 adet civarında.

Stok Hareketleri Toplamları

Giriş Miktarı

Ürünün depoya giren tüm miktarlarının toplamıdır.

Hangi İşlemler Dahil?

Depoya giriş yapan tüm işlemler toplanır:

  • Tedarikçiden yapılan alışlar
  • Başka depodan gelen transferler
  • Müşteriden dönen iadeler (satış iadesi)
  • Stok sayımında fazla çıkan miktarlar
  • Üretim sonucu oluşan mamul ürünler

Kriterleri:

Giriş olarak sayılması için işlemin:

  • İptal edilmemiş olması
  • Giriş deposu belirtilmiş olması gerekir

Çıkış Miktarı

Ürünün depodan çıkan tüm miktarlarının toplamıdır.

Hangi İşlemler Dahil?

Depodan çıkış yapan tüm işlemler toplanır:

  • Müşteriye yapılan satışlar
  • Başka depoya yapılan transferler
  • Tedarikçiye yapılan iadeler (alış iadesi)
  • Fire, hasar ve kayıplar
  • Stok sayımında eksik çıkan miktarlar
  • Üretimde kullanılan hammadde ve malzemeler

Kriterleri:

Çıkış olarak sayılması için işlemin:

  • İptal edilmemiş olması
  • Çıkış deposu belirtilmiş olması gerekir

Stok Miktarı

Ürünün depodaki net miktarıdır.

Hesaplama Formülü:

Stok Miktarı = Giriş Miktarı - Çıkış Miktarı

Kayıt Kriteri:

Hesaplama sonucunda sadece stok miktarı sıfırdan büyük olan ürünler için kayıt oluşturulur.

Örnek 1:

Giriş: 1.000 adet
Çıkış: 750 adet
Stok: 1.000 - 750 = 250 adet
Sonuç: Kayıt oluşturulur ✓

Örnek 2:

Giriş: 500 adet
Çıkış: 500 adet
Stok: 500 - 500 = 0 adet
Sonuç: Kayıt oluşturulmaz ✗

Sebep: Stokta olmayan ürünün yaşlandırılması anlamsızdır.

İptal ve Onay Durumu Detayları

Hangi İşlemler Hesaplamaya Dahil Değildir?

İptal Edilmiş Fişler

Tanım: İptal bayrağı açık olan fişler

Sebep: İşlem geçersiz kılınmış, sanki hiç yapılmamış gibi sayılır

Örnek: Yanlış girilmiş bir satış fişi iptal edilirse, o satış hesaplamalara dahil edilmez

Reddedilmiş Fişler

Tanım: Onay sürecinden geçmiş ama reddedilmiş fişler

Sebep: Onay otoritesi işlemi uygun bulmamış, kesinleşmemiş

Örnek: Müdür tarafından onaylanmayan bir harcama fişi

Hangi İşlemler Hesaplamaya Dahildir?

Onaylanmış Fişler

Tanım: Onay sürecini başarıyla tamamlamış fişler

Durum: İşlem kesinleşmiş, güvenilir

Kriterleri: Onay durumu "Onaylandı" olarak işaretlenmiş

Onay Gerektirmeyen Fişler

Tanım: Onay sürecine tabi olmayan fişler

Durum: Doğrudan işleme alınan, onay gerektirmeyen

Kriterleri: Onay durumu boş veya tanımsız

Örnek: Küçük tutarlı işlemler veya belirli kullanıcıların işlemleri

Para Birimi ve Kur Hesaplamaları

Dövizli İşlemler

Bir alış veya satış işlemi döviz üzerinden (USD, EUR, GBP vb.) yapılmışsa, hem döviz hem de TL karşılığı kaydedilir.

Kaydedilen Bilgiler:

  • Para biriminin adı (örneğin "USD")
  • İşlem anındaki döviz kuru (örneğin 1 USD = 32.50 TL)

TL Karşılığını Bulma:

TL Tutarı = Döviz Cinsinden Tutar × İşlem Anındaki Kur

Örnek:

Alış yapıldı:
- Miktar: 100 adet
- Birim fiyat: 5 USD
- O günkü kur: 1 USD = 32.50 TL

Hesaplama:
- Toplam döviz tutarı: 100 × 5 = 500 USD
- TL karşılığı: 500 × 32.50 = 16.250 TL
- Birim maliyet: 16.250 ÷ 100 = 162.50 TL/adet

TL İşlemler

Bir işlem Türk Lirası üzerinden yapılmışsa:

Kaydedilen Bilgiler:

  • Para birimi: "TL"
  • Kur değeri: 1.0 (sabit)

Hesaplama: Herhangi bir çevirme işlemi gerekmez, tutar olduğu gibi kullanılır.

Maliyet Hesaplamalarında Kur Kullanımı

Tüm maliyet analizleri ve karşılaştırmalar Türk Lirası bazında yapılır:

İşleyiş:

  • Dövizli alışlar otomatik olarak o günkü kur ile TL'ye çevrilir
  • Ortalama maliyet TL cinsinden hesaplanır
  • Kar marjı analizleri TL üzerinden yapılır
  • Raporlar TL bazında gösterilir

Neden TL Bazında?

Farklı para birimlerindeki işlemleri karşılaştırabilmek ve toplam maliyet hesaplayabilmek için ortak bir para birimine ihtiyaç vardır.

Hesaplama Zamanlaması ve Performans

İşlem Akışı

Hesaplama süreci şu aşamalardan oluşur:

Hazırlık Aşaması:

  • Önceki hesaplamaların (güncel veya tarihsel) temizlenmesi
  • Veritabanı işleminin başlatılması
  • Kullanıcıya bilgilendirme mesajı gönderilmesi

Ürün Listesi Oluşturma:

  • Kriterlere uyan ürünlerin bulunması
  • Kaç ürün işleneceğinin belirlenmesi
  • Listenin hazırlanması

Hesaplama Döngüsü:

Her ürün için sırayla:

  • Maliyet bilgilerinin hesaplanması
  • İlk alış ve son alış bilgilerinin bulunması
  • Son satış bilgilerinin bulunması
  • Farklı periyotlarda satış performansının hesaplanması
  • Hesaplanan bilgilerin kaydedilmesi
  • İşlemin onaylanması (commit)

Her 5 üründe bir:

  • Kullanıcıya ilerleme durumu bildirilmesi

Tamamlama Aşaması:

  • Son ilerleme durumu gönderilmesi
  • Başarı mesajının gösterilmesi
  • Sonuçların hazır olduğunun bildirilmesi

Hata Yönetimi

Bir Üründe Hata Oluşursa:

  • Sadece o ürün atlanır
  • Hata mesajı kaydedilir
  • Diğer ürünlerin hesaplaması devam eder
  • İşlem kalan ürünlerle devam eder

Kullanıcı İptali:

  • Kullanıcı işlemi istediği zaman iptal edebilir (Sayfa tekrar yüklenirse, farklı bir sayfaya geçilirse veya internet gezgini uygulaması kapatılırsa)
  • Hesaplama işlemi başlamadan öncesine bir önceki hesaplamaya ait veriler silinmiş olur. İptal durumunda eski haine dönülmez. Yeniden hesaplaması yapılan ürünlere ait veriler kalır.

Hata Durumu:

  • Kullanıcıya hata mesajı gösterilmesi

Hesaplama Tarihi Yönetimi

Güncel Hesaplama

Ne Zaman Kullanılır: Mevcut durumu görmek istediğinizde

Nasıl Çalışır:

  • Hesaplama tarihi boş bırakılır
  • Sistemdeki o ana kadarki tüm alış ve satış fişleri ve stok miktarları kullanılır
  • Önceki güncel hesaplama varsa silinir
  • Yeni hesaplama güncel olarak kaydedilir

Sonuç: Her zaman sadece bir adet güncel hesaplama vardır. Yeni güncel hesaplama yapıldığında eski güncel hesaplama silinir ve yerine yenisi gelir. Son güncel hesaplamanın ne zaman yapıldığı **Kayıt Tarihi" alanında yazılır.

Tarihsel Hesaplama

Ne Zaman Kullanılır: Geçmişte bir tarihte durum nasıldı görmek istediğinizde

Nasıl Çalışır:

  • Belirli bir tarih seçilir
  • Sadece o tarihe kadar olan alış ve satış fişleri ve stok miktariı kullanılır
  • O tarih için önceki hesaplama varsa silinir
  • Yeni hesaplama o tarihe bağlı olarak kaydedilir

Özel Not: Kaydedilen hesaplama tarihi, seçilen tarihten bir gün öncesi olarak ayarlanır. Bunun sebebi, o günün sonuna kadar olan verilerin kullanıldığını göstermektir.

Sonuç: Farklı tarihler için birden fazla tarihsel hesaplama olabilir ancak aynı tarih için sadece bir hesaplama tutulur.

Örnek:

  • 01.01.2024 için hesaplama yapabilirsiniz
  • 01.04.2024 için hesaplama yapabilirsiniz
  • 01.07.2024 için hesaplama yapabilirsiniz
  • Hepsi aynı anda saklanır ve karşılaştırma yapılabilir

Önemli Notlar ve Uyarılar

Kritik Bilgiler

Stok Kriteri: Sadece depoda miktarı olan ürünler için kayıt tutulur. Stokta bulunmayan ürünler otomatik olarak rapordan çıkar.

Ürün Tipleri: Gelir ve Gider tipi ürünler (hizmetler, masraflar) hesaplama dışıdır çünkü fiziksel stokları yoktur.

İptal Fişler: İptal edilmiş hiçbir fiş hesaplamaya dahil edilmez. İptal etmek işlemi sanki hiç olmamış gibi yapar.

Bedelsiz İşlemler: Hediye, numune veya bedelsiz çıkışlar satış performansına dahil edilmez. Ancak üretimde kullanılan malzemeler (bedelsiz de olsa) dahil edilir.

Para Birimi: Tüm maliyet hesaplamaları sonuçta Türk Lirası bazında yapılır. Dövizli işlemler otomatik olarak çevrilir.