Tanım
Gelir \ Gider Dağıtım Merkezi, alış faturalarına sonradan işlenen veya alış anında eklenen gelir ve gider kalemlerinin, alış faturası ile satın alınan ticari malların maliyetine yansıtılması için kullanılan bir özelliktir.
Özelliğin Amacı
Satın alınan ürünlerin gerçek maliyetinin hesaplanabilmesi için, ürün alış fiyatının yanı sıra nakliye, komisyon, işçilik, gümrük masrafları gibi ek giderlerin veya alınan indirimler gibi gelirlerin ürün maliyetine dağıtılması gerekir. Bu özellik, söz konusu gelir ve giderlerin sistematik bir şekilde ürünlere veya fişlere dağıtılmasını sağlar.
Temel Kavramlar
Eklenen Gelir \ Gider
Eklenen Gelir \ Gider, başka bir faturadan bu faturaya ya da faturanın kendi içinden bu faturaya yansıtılan tutarları ifade eder. Yani, mevcut faturanın ürünlerinin maliyetini etkileyen gider veya gelirleri gösterir.
Önemli: "Eklenen Giderler" listesi, hem başka fişlerden eklenen hem de aynı fiş içinde dağıtılan TÜM giderleri gösterir.
Örnek: 100 no'lu faturada satın alınan Laptop'a:
- 200 no'lu faturadaki Komisyon gideri eklendiğinde → "Eklenen Gider" olarak görünür
- Aynı faturadaki (100) Nakliye gideri eklendiğinde → yine "Eklenen Gider" olarak görünür
Dağıtılan Gelir \ Gider
Dağıtılan Gelir \ Gider, bu faturadaki bir gider veya gelir kaleminin başka bir faturaya yansıtılmasını ifade eder. Yani, mevcut faturadaki bir kalemin başka faturaların maliyetine eklenmesini gösterir.
Önemli: "Dağıtılan Giderler" listesi, sadece BAŞKA fişlere dağıtılanları gösterir. Aynı fiş içi dağıtımlar bu listede görünmez.
Örnek:
- 200 no'lu faturadaki Komisyon giderini 100 no'lu faturaya dağıttığınızda, 200 no'lu faturada bu kayıt "Dağıtılan Gider" olarak görünür
- 100 no'lu faturadaki Nakliye giderini yine 100 no'lu faturadaki Laptop'a eklerseniz, bu "Dağıtılan Gider" listesinde GÖRÜNMEZ (çünkü başka fişe değil, kendi fişine eklenmiş)
Kullanım Senaryoları
Senaryo 1: Aynı Fatura İçinde Dağıtım
Alınan\Verilen Hizmet Faturaları içinde gelen bir gelir veya gider kaleminin, faturanın kendisinde bulunan ticari ürünlere veya faturanın tamamına dağıtılması.
Örnek: 100 no'lu alış faturasında Laptop, Sunucu ve Nakliye gideri var. Nakliye giderini aynı faturadaki Laptop ürününe dağıtabilirsiniz.
Senaryo 2: Farklı Faturaya Dağıtım
Bir alış faturasındaki gelir veya gider kaleminin, farklı bir alış faturasındaki ticari ürünlere veya faturanın tamamına dağıtılması.
Örnek: 200 no'lu hizmet faturasındaki Kargo giderini, 100 no'lu faturada satın alınan Sunucu ürününe dağıtabilirsiniz.
Senaryo 3: Bir veya Birden Fazla Ürüne Dağıtım
Bir gelir veya gider kaleminin, seçilen bir ürüne veya birden fazla faturadaki birden fazla ürüne yansıtılması.
Örnek: 200 no'lu faturadaki Komisyon giderini, 100 no'lu faturadaki hem Laptop hem de Sunucu ürünlerine ayrı ayrı dağıtabilirsiniz.
Senaryo 4: Bir veya Birden Fazla Fişe Dağıtım
Bir gelir veya gider kaleminin, bir faturanın tamamına veya birden fazla faturanın tamamına yansıtılması.
Örnek: Genel bir komisyon giderini, belirli bir döneme ait tüm alış faturalarına dağıtabilirsiniz.
Senaryo 5: Aynı Fişin Tamamına Dağıtım
Bir gelir veya gider kaleminin, fatura içindeki tüm ürünlere orantılı olarak dağıtılması.
Örnek: 200 no'lu faturadaki Genel Gider kalemini, 100 no'lu faturanın tamamına dağıttığınızda, Laptop ve Sunucu ürünlerine tutarlarına göre orantılı şekilde dağıtılır.
Senaryo 6: Kaynak Fişin Tüm Gelir\Gider Kalemlerini Toplu Dağıtım
Bir alış faturasındaki tüm gelir ve gider kalemlerinin, tek seferde başka bir alış faturasına toplu olarak dağıtılması.
Örnek: 200 no'lu hizmet faturasında Komisyon, Kargo ve Genel Gider gibi birden fazla gider kalemi bulunuyor. Bu fişten ürün seçmeden, tüm gelir\gider kalemlerini 100 no'lu faturaya tek işlemde dağıtabilirsiniz. Bu özellik sayesinde her bir gider kalemi için ayrı ayrı işlem yapmanıza gerek kalmaz.
Örnek Uygulama
Aşağıda, Gelir\Gider Dağıtım Merkezi'nin tüm özelliklerini gösteren kapsamlı bir örnek bulunmaktadır:
Fatura Yapısı
FİŞ NO: 100 - Ticari Ürün Alış Fişi
Faturada Bulunan Kalemler:
| Ürün Adı | Ürün Tipi | Tutar | Açıklama |
|---|---|---|---|
| Laptop | Ticari Ürün | 10.000 TL | Satın alınan ticari mal |
| Sunucu | Ticari Ürün | 20.000 TL | Satın alınan ticari mal |
| Nakliye | Gider | 500 TL | Gider kalemi (kaynak) |
Eklenen Giderler (Bu fişe eklenen):
- Laptop ← Komisyon (200 no'lu fişten - farklı fiş)
- Laptop ← Nakliye (100 no'lu fişten - aynı fiş içi)
- Sunucu ← Komisyon (200 no'lu fişten - farklı fiş)
- Sunucu ← Kargo (200 no'lu fişten - farklı fiş)
- Laptop ve Sunucu ← Genel Gider (200 no'lu fişten - fiş tamamına)
Açıklama: 100 no'lu fiş hem ticari ürünler (Laptop, Sunucu) hem de bir gider kalemi (Nakliye) içeriyor. Bu fişin kendi Nakliye gideri Laptop'a eklenmiş (aynı fiş içi dağıtım). Ayrıca 200 no'lu fişten çeşitli giderler bu fişe eklenmiş durumda (farklı fiş dağıtımı).
FİŞ NO: 200 - Alınan Hizmet \ Gider Faturası
Faturada Bulunan Kalemler:
| Ürün Adı | Ürün Tipi | Tutar | Açıklama |
|---|---|---|---|
| Komisyon | Gider | 1.500 TL | Gider kalemi (kaynak) |
| Kargo | Gider | 300 TL | Gider kalemi (kaynak) |
| Genel Gider | Gider | 1.000 TL | Gider kalemi (kaynak) |
Dağıtılan Giderler (Bu fişten dağıtılan):
- Komisyon → Laptop (100 no'lu fiş)
- Komisyon → Sunucu (100 no'lu fiş)
- Kargo → Sunucu (100 no'lu fiş)
- Genel Gider → Fişin Tamamı (100 no'lu fişin tüm ürünleri)
Açıklama: 200 no'lu fiş sadece gelir\gider kalemlerinden oluşuyor. Bu kalemlerin tamamı 100 no'lu fişe farklı yöntemlerle dağıtılmış durumda.
Bu Örnekte Uygulanan Senaryolar
✅ Senaryo 1 - Aynı Fatura İçinde Dağıtım: 100 no'lu fişteki "Nakliye" gideri → aynı fişteki "Laptop" ürününe
- Not: Bu kayıt 100 no'lu fişte sadece "Eklenen Giderler" listesinde görünür, "Dağıtılan Giderler"de görünmez
✅ Senaryo 2 - Farklı Faturaya Dağıtım: 200 no'lu fişteki "Kargo" gideri → 100 no'lu fişteki "Sunucu" ürününe
✅ Senaryo 3 - Birden Fazla Ürüne Dağıtım: 200 no'lu fişteki "Komisyon" gideri → 100 no'lu fişteki hem "Laptop" hem "Sunucu" ürünlerine (ayrı ayrı kayıtlarla)
✅ Senaryo 4 - Fişin Tamamına Dağıtım: 200 no'lu fişteki "Genel Gider" → 100 no'lu fişin tamamına (Laptop ve Sunucu'ya orantılı)
Görünüm ve Kontrol
100 no'lu Fişte Görünenler:
- Eklenen Giderler Sekmesi: Komisyon (200), Kargo (200), Nakliye (100), Genel Gider (200)
- Dağıtılan Giderler Sekmesi: Boş (100 no'lu fişten başka fişlere dağıtılan gider yok)
200 no'lu Fişte Görünenler:
- Eklenen Giderler Sekmesi: Boş (bu fişe eklenmiş gider yok)
- Dağıtılan Giderler Sekmesi: Komisyon → Laptop (100), Komisyon → Sunucu (100), Kargo → Sunucu (100), Genel Gider → Fiş 100 (tümü)
Önemli Notlar
"Eklenen Giderler" vs "Dağıtılan Giderler" Farkı:
- Eklenen Giderler: Bu fişe eklenen TÜM giderler (hem kendi içinden hem başka fişlerden)
- Dağıtılan Giderler: Bu fişten sadece BAŞKA fişlere dağıtılanlar (iç dağıtımlar bu listede görünmez)
100 no'lu fişte görünen "Eklenen Giderler"den 200 no'lu fişten gelenler sadece görüntülenebilir, silinemez veya düzenlenemez
Bu kayıtları yönetmek için 200 no'lu fişe gidip "Dağıtılan Giderler" listesinden işlem yapılmalıdır
100 no'lu fişteki kendi Nakliye giderini (aynı fiş içi dağıtım), "Eklenen Giderler" listesinden yönetebilirsiniz. Bu kayıt "Dağıtılan Giderler"de görünmez çünkü farklı bir fişe dağıtılmamıştır
Dağıtım sonrası hesaplanan maliyetler Gelir ve Giderlerin Dağıtılması sayfasından izlenebilir. Hesaplanan maliyetler Maliyet Dövizi alanında seçili döviz cinsindendir.
Ön Koşullar
Gelir \ Gider Dağıtım Merkezi özelliğini kullanabilmek için aşağıdaki koşulların sağlanması gerekmektedir:
Fatura Koşulları
Fatura Tipi: Sadece "Alış" türündeki faturalar üzerinde bu özellik çalışır. Satış faturaları veya diğer fiş tipleri için kullanılamaz.
Fatura Numarası: İşlem yapılacak faturanın fiş numarası mevcut olmalıdır. Kaydedilmemiş veya taslak faturalarda bu özellik kullanılamaz.
Ürün Kayıtları: Alış faturası içindeki ürün kalemleri mutlaka kaydedilmiş olmalıdır. Gelir \ Gider Dağıtım Merkezi sekmesinde sadece kaydedilmiş ürün kalemleri görüntülenebilir ve işlem yapılabilir.
İptal Durumu: Fatura iptal edilmemiş olmalıdır. İptal edilen faturalara gelir \ gider dağıtımı yapılamaz.
Onay Durumu: Faturanın onay durumu "Onaylandı" olmalı veya onay gerektirmeyen bir fatura olmalıdır. Onay bekleyen faturalara gelir\gider dağıtımı yapılamaz.
Ürün Koşulları
Kaynak Ürün Tipleri (Dağıtılacak Gelir\Gider Kalemleri): Dağıtılacak gelir ve gider kalemleri için tanımlanan ürünlerin tipi mutlaka "Gelir", "Gider" veya "Hizmet" olarak ayarlanmalıdır. Bu ürünler kaynak fişte yer alır ve başka fişlere dağıtılır.
Hedef Ürün Tipleri (Gelir\Gider Eklenecek Ticari Mallar): Gelir \ Gider dağıtımının hedef ürünleri, "Gelir", "Gider" ve "Hizmet" dışındaki tiplerden olmalıdır. Mamul, Hammadde, Ürün, Demirbas, Yari Mamul gibi ticari mal tipleri hedef olarak seçilebilir. Bu ürünlerin maliyetine gelir\gider tutarları yansıtılır.
Hedef Fiş Seçimi: Alternatif olarak, belirli bir ürün yerine fişin tamamını hedef olarak seçebilirsiniz. Bu durumda, hedef fişte hangi tipteki ürünler bulunursa bulunsun, gelir\gider dağıtımı tüm ticari mal ürünlerine orantılı olarak yapılır.
Doğru Ürün Tipi Kullanımı: Gelir veya gider niteliğindeki bir kalemi faturaya eklerken, ürün kartının tipinin doğru seçilmesi kritik öneme sahiptir. Yanlış tip seçimi durumunda dağıtım işlemi mantıksal olarak hatalı sonuçlar verebilir.
Teknik Koşullar
- Dağıtım Yöntemi: Şu anda sistemde sadece "Tutar" bazlı dağıtım yöntemi aktif olarak desteklenmektedir. Miktar, Ağırlık ve Hacim bazlı dağıtım yöntemleri gelecekte eklenecektir.
İşlem Adımları
Gelir \ Gider Dağıtım Merkezi'ne Erişim
Fatura Fişleri ekranından ilgili alış faturasını açın.
Fatura detay ekranında, "Gelir \ Gider Dağıtım Merkezi" sekmesine tıklayın.
Bu sekmede iki ayrı liste göreceksiniz:
- Eklenen Giderler: Bu faturaya eklenen gelir\gider kayıtları
- Dağıtılan Giderler: Bu faturadan başka faturalara dağıtılan gelir\gider kayıtları
Alış Maliyetlerine Etki Edecek Yeni Gelir\Gider Kaleminin Eklenmesi
Dağıtılan Giderler Listesinde Yeni Kayıt Ekleme
Bu bölüm, mevcut faturadaki bir gelir veya gider kalemini başka bir faturaya dağıtmak için kullanılır.
Yöntem 1: Belirli Bir Gelir\Gider Kalemini Dağıtma
"Dağıtılan Giderler" listesinin üzerindeki Ekle (+) butonuna tıklayın.
Yeni satırda aşağıdaki alanları doldurun:
Satın Alınan Ürün: Mevcut faturadaki hangi gelir\gider kaleminin dağıtılacağını seçin. Açılan listeden ilgili ürünü seçin.
Hedef Fiş\Ürün Seçimi: "Gelir \ Gider Kalemi" alanına tıklayın. Açılan pencerede:
- Tüm fişe dağıtmak için: Fiş numarası olan satırı (grup başlığı) seçin.
- Belirli bir ürüne dağıtmak için: İlgili ürün adının bulunduğu satırı seçin.
"Tamam" butonuna tıklayarak seçiminizi onaylayın.
Dağıtım Yöntemi: Otomatik olarak "Tutar" seçilecektir (şu anda sadece bu yöntem desteklenmektedir).
Satırı kaydetmek için Kaydet butonuna (✓) tıklayın.
Yöntem 2: Kaynak Fişin Tüm Gelir\Gider Kalemlerini Toplu Dağıtma
"Dağıtılan Giderler" listesinin üzerindeki Ekle (+) butonuna tıklayın.
Yeni satırda aşağıdaki alanları doldurun:
Satın Alınan Ürün: Bu alanı boş bırakın (ürün seçmeyin).
Hedef Fiş\Ürün Seçimi: "Gelir \ Gider Kalemi" alanına tıklayın. Açılan pencerede:
- Hedef fişin tamamı için: Fiş numarası olan satırı (grup başlığı) seçin.
- Hedef fişin belirli bir ürünü için: İlgili ürün adının bulunduğu satırı seçin.
"Tamam" butonuna tıklayarak seçiminizi onaylayın.
Dağıtım Yöntemi: Otomatik olarak "Tutar" seçilecektir.
Satırı kaydetmek için Kaydet butonuna (✓) tıklayın.
Sonuç: Kaynak fişdeki (mevcut fatura) tüm gelir ve gider kalemleri, seçtiğiniz hedef fiş veya ürüne otomatik olarak dağıtılır. Her bir gelir\gider kalemi için ayrı ayrı dağıtım kaydı oluşturulur.
Eklenen Giderler Listesinde Yeni Kayıt Ekleme
Bu bölüm, başka bir faturadaki veya aynı faturadaki bir gelir\gider kalemini mevcut faturaya eklemek için kullanılır.
"Eklenen Giderler" listesinin üzerindeki Ekle (+) butonuna tıklayın.
Yeni satırda aşağıdaki alanları doldurun:
Hedef Fiş\Ürün Seçimi: "Gelir \ Gider Kalemi" alanına tıklayın. Açılan pencerede:
- Eklemek istediğiniz gelir\gider kaleminin bulunduğu faturayı ve ürünü seçin.
- Tüm fişten eklemek için: Fiş numarası olan satırı seçin.
- Belirli bir üründen eklemek için: İlgili ürün adının bulunduğu satırı seçin.
"Tamam" butonuna tıklayarak seçiminizi onaylayın.
Satın Alınan Ürün: Mevcut faturadaki hangi ürün(ler)e bu gelir\giderin ekleneceğini seçin.
Dağıtım Yöntemi: Otomatik olarak "Tutar" seçilecektir.
Satırı kaydetmek için Kaydet butonuna (✓) tıklayın.
Gelir \ Gider Dağıtımı Silme
Silmek istediğiniz kayıt üzerinde Sil (X) butonuna tıklayın.
Silme işlemini onaylayın.
Not: Bir kez kaydedilmiş gelir\gider dağıtımı düzenlenemez, sadece silinip yeniden eklenebilir.
Dikkat Edilmesi Gereken Hususlar
Aynı Fatura İçi ve Farklı Faturaya Dağıtım
Bir gelir veya gider kalemini hem aynı faturadaki ürünlere hem de başka faturalardaki ürünlere dağıtabilirsiniz.
Aynı fatura içinde dağıtım yaparken, "Eklenen Giderler" listesini kullanarak faturanın kendi içindeki bir gideri diğer ürünlere ekleyebilirsiniz.
Fiş veya Ürün Seçimi
Çok Önemli: Hedef fiş\ürün seçerken dikkatli olunmalıdır:
Eğer bir alış faturasındaki belirli bir ürüne gelir\gider eklemek istiyorsanız, ürün adının göründüğü ürün satırını seçmelisiniz.
Eğer bir alış faturasının tamamına (fişin içindeki tüm ürünlere orantılı olarak) gelir\gider eklemek istiyorsanız, fiş numarasının göründüğü grup başlığı satırını seçmelisiniz.
Yanlış satır seçimi durumunda dağıtım işlemi istediğiniz gibi gerçekleşmeyecektir.
Güncelleme ve Silme Kısıtlamaları
Mevcut sistemde, bir kez kaydedilmiş gelir\gider dağıtımı kaydı düzenlenemez.
Eğer bir dağıtım kaydında değişiklik yapmanız gerekiyorsa, önce mevcut kaydı silmeli, ardından yeni ayarlarla tekrar eklemelisiniz.
Önemli: Farklı bir fişten eklenen gelir\gider kayıtlarını, hedef fişte (kaydın eklendiği fatura) silemez veya düzenleyemezsiniz. Bu kayıtları sadece kaynak fişten (kaydı oluşturan fatura) yönetebilirsiniz.
Örnek: 200 no'lu faturadan 100 no'lu faturaya Komisyon gideri eklediyseniz:
- 100 no'lu faturada bu kayıt "Eklenen Giderler" listesinde sadece görüntülenir
- Bu kaydı silmek veya değiştirmek için 200 no'lu faturaya gitmeniz gerekir
- 200 no'lu faturada "Dağıtılan Giderler" listesinden işlem yapabilirsiniz
Dağıtım Yöntemi Seçenekleri
Sistem, gelir\gider dağıtımı için dört farklı yöntemi destekleyecek şekilde tasarlanmıştır:
- Tutar: Ürünlerin tutarlarına göre orantılı dağıtım (aktif)
- Miktar: Ürünlerin miktarlarına göre orantılı dağıtım (şu anda devre dışı)
- Ağırlık: Ürünlerin ağırlıklarına göre orantılı dağıtım (şu anda devre dışı)
- Hacim: Ürünlerin hacimlerine göre orantılı dağıtım (şu anda devre dışı)
Şu anda sadece "Tutar" yöntemi kullanıma açıktır. Diğer yöntemler gelecek güncellemelerde aktif hale getirilecektir.
Ürün Tipi Kontrolü
Kaynak Ürünler (Dağıtılacak Kalemler): Gelir ve gider dağıtımı yaparken, kaynak olarak seçtiğiniz ürünlerin tipinin "Gelir", "Gider" veya "Hizmet" olduğundan emin olun. Bu üç tip dışındaki ürünler kaynak olarak seçilemez.
Hedef Ürünler (Dağıtım Yapılacak Ticari Mallar): Hedef olarak seçeceğiniz ürünler, "Gelir", "Gider" ve "Hizmet" dışındaki tiplerden olmalıdır. "Mamul", "Hammadde", "Ürün", "Demirbas", "Yari Mamul", "Karma Ürün" gibi ticari mal tipleri hedef olarak kullanılabilir.
Fiş Bazlı Dağıtım: Belirli bir ürün yerine fişin tamamına dağıtım yapıyorsanız, hedef fişte farklı tipteki ürünler bulunabilir. Sistem otomatik olarak sadece ticari mal tipindeki ürünlere dağıtım yapacaktır.
Kritik Uyarı: Ürün tiplerinin yanlış kullanılması durumunda maliyet hesaplamaları hatalı sonuçlanabilir. Bir ürünün "Gelir" veya "Gider" olup olmadığını ürün kartı oluştururken dikkatlice belirlemelisiniz.
Birden Fazla Dağıtım
Bir gelir veya gider kalemini birden fazla faturaya veya ürüne ayrı ayrı dağıtabilirsiniz.
Her dağıtım için ayrı bir kayıt eklemeniz gerekir.
Örneğin, 200 no'lu faturadaki 1.500 TL'lik Komisyon giderini, 100 no'lu faturadaki hem Laptop hem de Sunucu ürününe dağıtmak isterseniz, her biri için ayrı dağıtım kaydı oluşturmanız gerekir.
Toplu Gelir \ Gider Dağıtımı
Bir kaynak fişdeki tüm gelir ve gider kalemlerini tek seferde başka bir faturaya dağıtabilirsiniz.
Toplu dağıtım yaparken, kaynak fişten ürün seçmenize gerek yoktur. Sadece hedef fiş veya ürünü seçmeniz yeterlidir.
Toplu dağıtım işlemi sonucunda, kaynak fişdeki her bir gelir\gider kalemi için ayrı ayrı dağıtım kaydı otomatik olarak oluşturulur.
Bu özellik, özellikle birden fazla gider kaleminin bulunduğu faturalarda (nakliye, sigorta, gümrük vb.) zamandan tasarruf sağlar.
Dinamik Güncelleme ve Referans İlişkileri
Fişin Tamamına Dağıtım: Bir gelir veya gideri faturanın tamamına dağıttığınızda, o fiş içindeki ürün kalemleri daha sonradan değişse bile (yeni ürünler eklenirse veya miktarlar değişirse), dağıtım son durumu baz alarak çalışmaya devam eder. Yani sistem her zaman güncel fiş içeriğini dikkate alır.
Silme Kısıtlaması: Dağıtım Merkezi ile oluşturulan kayıtlar ile referans verilen fişlerdeki ürün kalemleri silinemez. Önce ilgili dağıtım kayıtlarını silmeniz, ardından ürün kalemini silmeniz gerekir. Bu kısıtlama, maliyet hesaplamalarının tutarlılığını korumak içindir.
Ürün Değiştirme İzni: Dağıtım Merkezi ile oluşturulan kayıtlar ile referans verilen fişlerdeki ürün kalem satırlarındaki ürünler değiştirilebilir. Bu durumda gelir ve giderler otomatik olarak yeni ürünün maliyetine işlenmeye başlar. Örneğin, bir nakliye giderini Ürün A'ya dağıttıktan sonra, o satırdaki ürünü Ürün B olarak değiştirirseniz, nakliye gideri artık Ürün B'nin maliyetine yansıtılır.
Hata Durumları ve Çözümleri
"Gelir \ Gider Dağıtım Yöntemi olarak şu anda sadece 'Tutar' desteklenmektedir" Hatası
Neden: Dağıtım yöntemi olarak "Tutar" dışında bir yöntem (Miktar, Ağırlık, Hacim) seçmeye çalışıyorsunuz.
Çözüm: Şu anda sadece "Tutar" yöntemi aktif olduğundan, dağıtım yöntemini "Tutar" olarak seçin. Diğer yöntemler gelecek güncellemelerde aktif hale getirilecektir.
"Bu işlem sadece Alış faturalarında yapılabilir" Hatası
Neden: Gelir\Gider Dağıtım Merkezi'ne satış faturası veya farklı bir fiş tipinde erişmeye çalışıyorsunuz.
Çözüm: Bu özellik sadece "Alış" türündeki faturalar için geçerlidir. Satış faturaları veya diğer fiş tiplerinde kullanılamaz.
"Fatura iptal edilmiş" Hatası
Neden: İşlem yapmaya çalıştığınız fatura iptal edilmiş durumda.
Çözüm: İptal edilmiş faturalar üzerinde gelir\gider dağıtımı yapılamaz. Eğer faturanın iptali yanlışlıkla yapılmışsa, önce faturanın iptal durumunu düzeltmeniz gerekir.
"Fatura onaylanmamış" Hatası
Neden: İşlem yapmaya çalıştığınız fatura onay bekliyor durumda.
Çözüm: Faturanın onay sürecini tamamlayın. Onaylanan veya onay gerektirmeyen faturalarda gelir\gider dağıtımı yapabilirsiniz.
"Fiş numarası bulunamadı" Hatası
Neden: İşlem yapmaya çalıştığınız fatura henüz kaydedilmemiş veya fiş numarası atanmamış.
Çözüm: Önce faturayı kaydedin ve fiş numarası oluşturulduğundan emin olun. Sadece kaydedilmiş ve fiş numarası olan faturalarda gelir\gider dağıtımı yapabilirsiniz.
"Kayıt bulunamadı" Hatası
Neden: Silmeye veya görüntülemeye çalıştığınız gelir\gider dağıtım kaydı silinmiş veya mevcut değil.
Çözüm: Sayfayı yenileyin ve mevcut kayıtları kontrol edin. Gerekirse kaydı yeniden oluşturun.
"Hedef ürün seçilmedi" Hatası
Neden: Dağıtım kaydı eklerken hedef fiş veya ürün seçmediniz.
Çözüm: "Gelir \ Gider Kalemi" alanından mutlaka bir hedef fiş veya ürün seçin. Fiş seçmek için grup başlığı satırını, ürün seçmek için ürün satırını işaretleyin ve "Tamam" butonuna tıklayın.
Ürün Tipi Uyumsuzluğu
Neden: Kaynak veya hedef ürünler yanlış tipte tanımlanmış.
Çözüm:
Kaynak Ürünler için: Dağıtmak istediğiniz gelir\gider kalemlerinin ürün tipini kontrol edin. Bu ürünler mutlaka "Gelir", "Gider" veya "Hizmet" tipinde olmalıdır.
Hedef Ürünler için: Gelir\gider eklemek istediğiniz ticari malların ürün tipini kontrol edin. Bu ürünler "Gelir", "Gider" ve "Hizmet" dışındaki tiplerden (Mamul, Hammadde, Ürün, vb.) olmalıdır.
Ürün kartına giderek ürün tipini düzeltin ve işlemi tekrar deneyin.
"Ürün kalemi silinemiyor, dağıtım kaydı mevcut" Hatası
Neden: Silmeye çalıştığınız ürün kalemi, Gelir\Gider Dağıtım Merkezi'nde bir dağıtım kaydı ile ilişkilidir.
Çözüm: Önce Gelir\Gider Dağıtım Merkezi'nde bu ürün kalemi ile ilişkili tüm dağıtım kayıtlarını silin. Dağıtım kayıtları silindikten sonra ürün kalemini silebilirsiniz. Bu kısıtlama, maliyet hesaplamalarının bütünlüğünü korumak için gereklidir.
"Farklı bir fiş ile eklenen gelir\gider satırını bu fiş içinden silemezsiniz" Hatası
Neden: Silmeye çalıştığınız dağıtım kaydı, başka bir faturadan bu faturaya eklenmiş bir kayıttır.
Çözüm: Bu dağıtım kaydını sadece kaynak fişten (kaydı oluşturan faturadan) silebilirsiniz. Hata mesajında belirtilen fiş numarasına gidin ve ilgili dağıtım kaydını "Dağıtılan Giderler" listesinden silin. Örneğin, 200 no'lu faturadan 100 no'lu faturaya eklenen Komisyon giderini silmek için 200 no'lu faturaya gitmeniz ve oradan silmeniz gerekir.
"Fişi ile eklenen kaydı düzenlemek için ilgili fişe gitmelisiniz" Uyarısı
Neden: Düzenlemeye çalıştığınız dağıtım kaydı, başka bir faturadan bu faturaya eklenmiş bir kayıttır.
Çözüm: Bu dağıtım kaydını düzenlemek için kaynak fişe (kaydı oluşturan faturaya) gitmeniz gerekir. Uyarı mesajında belirtilen fiş numarasını açın ve ilgili dağıtım kaydını "Dağıtılan Giderler" listesinden düzenleyin veya silin. Hedef fişte (mevcut fatura) sadece görüntüleme yapabilirsiniz.
Sıkça Sorulan Sorular
S1: Eklenen Giderler ve Dağıtılan Giderler arasındaki fark nedir?
Cevap:
Eklenen Giderler: Mevcut faturaya başka faturalardan veya kendi içinden eklenen gelir\gider kayıtlarını gösterir. Yani bu faturanın maliyetini etkileyen TÜM kayıtlardır (hem kendi içi hem başka fişlerden).
Dağıtılan Giderler: Mevcut faturadan sadece BAŞKA faturalara dağıtılan gelir\gider kayıtlarını gösterir. Aynı fiş içi dağıtımlar bu listede görünmez, sadece "Eklenen Giderler"de görünür.
Örnek 1 - Farklı Fişler Arası: 200 no'lu faturadaki Komisyon giderini 100 no'lu faturaya dağıttığınızda:
- 200 no'lu faturada → "Dağıtılan Giderler" listesinde görünür
- 100 no'lu faturada → "Eklenen Giderler" listesinde görünür
Örnek 2 - Aynı Fiş İçi: 100 no'lu faturadaki Nakliye giderini yine 100 no'lu faturadaki Laptop'a eklerseniz:
- 100 no'lu faturada → sadece "Eklenen Giderler" listesinde görünür
- "Dağıtılan Giderler" listesinde GÖRÜNMEZ (çünkü başka fişe dağıtılmamış)
S2: Aynı fatura içinde gelir\gider dağıtımı nasıl yapılır?
Cevap: Aynı fatura içinde dağıtım yapmak için "Eklenen Giderler" listesini kullanın. Yeni kayıt eklerken, hem kaynak ürün (gelir\gider kalemi) hem de hedef ürün (ticari mal) aynı faturadan seçilmelidir. Böylece fatura içindeki bir gider kalemi, yine aynı faturadaki ticari ürünlere dağıtılmış olur.
Önemli Not: Aynı fiş içi dağıtımlar sadece "Eklenen Giderler" listesinde görünür. "Dağıtılan Giderler" listesi sadece başka fişlere yapılan dağıtımları gösterir.
S3: Farklı dağıtım yöntemleri (Miktar, Ağırlık, Hacim) ne zaman kullanılabilir?
Cevap: Şu anda sistemde sadece "Tutar" bazlı dağıtım yöntemi aktiftir. Diğer dağıtım yöntemleri (Miktar, Ağırlık, Hacim) sistem altyapısında tanımlıdır ancak henüz kullanıma açılmamıştır. Bu yöntemler gelecek sürüm güncellemelerinde aktif hale getirilecektir.
S4: Dağıtım kaydı oluşturduktan sonra düzenlenebilir mi?
Cevap: Hayır, mevcut sistemde bir kez kaydedilmiş gelir\gider dağıtım kaydı düzenlenemez. Eğer bir değişiklik yapmanız gerekiyorsa, önce mevcut kaydı silip ardından doğru bilgilerle yeni bir kayıt eklemeniz gerekir.
S5: Hangi fatura tiplerine gelir\gider dağıtımı yapılabilir?
Cevap: Gelir\Gider Dağıtım Merkezi özelliği sadece "Alış" türündeki faturalar için kullanılabilir. Satış faturaları, irsaliyeler veya diğer fiş tipleri için bu özellik desteklenmemektedir.
S6: Fiş seçimi ile ürün seçimi arasındaki fark nedir?
Cevap:
Fiş seçimi: Hedef olarak bir fişin tamamını seçtiğinizde, gelir veya gider o faturadaki tüm ürünlere orantılı olarak dağıtılır. Bunu yapmak için fiş numarasının göründüğü grup başlığı satırını seçmelisiniz.
Ürün seçimi: Hedef olarak belirli bir ürün seçtiğinizde, gelir veya gider sadece o ürüne eklenir. Bunu yapmak için ürün adının göründüğü satırı seçmelisiniz.
S7: Bir gider kalemini birden fazla faturaya dağıtabilir miyim?
Cevap: Evet, bir gelir veya gider kalemini birden fazla faturaya dağıtabilirsiniz. Bunun için her hedef fatura için ayrı bir dağıtım kaydı oluşturmanız gerekir. Örneğin, 200 no'lu faturadaki 1.500 TL'lik Komisyon giderini, 100 no'lu faturadaki hem Laptop hem de Sunucu ürünlerine ayrı ayrı dağıtabilirsiniz (her biri için ayrı dağıtım kaydı oluşturarak).
S8: Gelir\Gider kalemleri için hangi ürün tiplerini kullanmalıyım?
Cevap:
Kaynak Ürünler (Dağıtılacak Kalemler): Gelir ve gider niteliğindeki kalemler için ürün kartı oluştururken mutlaka "Gelir", "Gider" veya "Hizmet" ürün tiplerinden birini seçmelisiniz. Nakliye, komisyon, gümrük masrafı gibi giderler "Gider" veya "Hizmet", indirimler veya iadeler gibi kalemler ise "Gelir" tipi olarak tanımlanmalıdır.
Hedef Ürünler (Dağıtım Yapılacak Ticari Mallar): Mamul, Hammadde, Ürün, Demirbas, Yari Mamul, Karma Ürün gibi tipler ticari mallara aittir ve bunlara gelir\gider dağıtılır. Bu ürünler "Gelir", "Gider" veya "Hizmet" tipinde OLAMAZ.
Kural: Kaynak ürün tipleri (Gelir, Gider, Hizmet) ile hedef ürün tipleri (diğer tüm tipler) birbirinden farklı olmalıdır. Aynı tipte olan ürünler arasında dağıtım yapılamaz.
S9: Dağıtım işlemi maliyet hesaplamasını otomatik yapar mı?
Cevap: Gelir\Gider Dağıtım Merkezi, gelir ve giderlerin hangi ürünlere veya fişlere dağıtılacağını tanımlamanızı sağlar. Maliyet hesaplama işlemleri ise sistemin maliyet modülü tarafından bu dağıtım verilerini kullanarak gerçekleştirilecektir.
S10: İptal edilmiş bir faturaya sonradan gelir\gider ekleyebilir miyim?
Cevap: Hayır, iptal edilmiş faturalara gelir\gider dağıtımı yapılamaz. Faturanın iptal durumunu değiştirmeniz veya yeni bir fatura oluşturmanız gerekir.
S11: Dağıtım kaydı oluşturduktan sonra faturadaki ürünü değiştirebilir miyim?
Cevap: Evet, dağıtım kaydı oluşturulduktan sonra faturadaki ürün kalemi satırındaki ürünü değiştirebilirsiniz. Bu durumda gelir ve giderler otomatik olarak yeni ürünün maliyetine işlenmeye başlar. Ancak, dağıtım kaydı ile ilişkili ürün kalemini silemezsiniz. Silmek için önce dağıtım kayıtlarını silmeniz gerekir.
S12: Fişin tamamına dağıttığım bir gelir\gider, fatura içeriği değiştiğinde nasıl etkilenir?
Cevap: Bir gelir veya gideri fişin tamamına dağıttığınızda, sistem her zaman faturanın güncel durumunu baz alır. Faturaya yeni ürünler eklerseniz, ürün miktarlarını değiştirirseniz veya fiyatları güncellerseniz, dağıtılan gelir\gider otomatik olarak yeni duruma göre orantılanır. Bu sayede dağıtım kayıtlarını tekrar düzenlemenize gerek kalmaz.
S13: Dağıtım kaydı olan bir ürün kalemini silmeye çalışıyorum, neden silemiyorum?
Cevap: Güvenlik ve maliyet tutarlılığı nedeniyle, Gelir\Gider Dağıtım Merkezi'nde kayıt bulunan ürün kalemleri doğrudan silinemez. Önce ilgili tüm dağıtım kayıtlarını silmeniz gerekir. Dağıtım kayıtları temizlendikten sonra ürün kalemini silebilirsiniz.
S14: Bir faturadaki tüm gelir\gider kalemlerini başka bir faturaya toplu olarak nasıl dağıtırım?
Cevap: Toplu dağıtım yapmak için "Dağıtılan Giderler" listesinde yeni kayıt eklerken "Satın Alınan Ürün" alanını boş bırakın (ürün seçmeyin). Sadece hedef fiş veya ürünü seçerek kaydedin. Bu işlem sonucunda, kaynak fişinizdeki tüm gelir ve gider kalemleri otomatik olarak hedef fişe dağıtılır ve her biri için ayrı dağıtım kaydı oluşturulur. Bu özellik, birden fazla gider kaleminin bulunduğu faturalarda tek tek işlem yapmaktan kurtarır.
S15: Başka bir faturadan eklenen bir dağıtım kaydını neden silemiyorum veya düzenleyemiyorum?
Cevap: Güvenlik ve veri bütünlüğü nedeniyle, farklı bir fişten eklenen gelir\gider kayıtlarını hedef fişte (kaydın eklendiği fatura) silemez veya düzenleyemezsiniz. Bu kayıtlar hedef fişte sadece görüntülenir. Silme veya düzenleme işlemi için kaynak fişe (kaydı oluşturan faturaya) gitmeniz gerekir. Örneğin, 200 no'lu faturadan 100 no'lu faturaya Komisyon gideri eklediyseniz, bu kaydı silmek için 200 no'lu faturayı açıp "Dağıtılan Giderler" listesinden silmelisiniz. Bu kısıtlama, yanlışlıkla başka bir fatura tarafından oluşturulan dağıtım kayıtlarının değiştirilmesini önler.
S16: Hangi ürün tiplerini kaynak, hangi ürün tiplerini hedef olarak seçebilirim?
Cevap:
Kaynak Ürünler (Dağıtılacak Gelir\Gider): Sadece "Gelir", "Gider" veya "Hizmet" tipindeki ürünler kaynak olarak seçilebilir. Bu ürünler başka ürünlere veya fişlere dağıtılacak gelir veya gider kalemlerini temsil eder.
Hedef Ürünler (Ticari Mallar): Gelir, Gider ve Hizmet dışındaki tüm ürün tipleri hedef olarak seçilebilir. Bunlar: Mamul, Hammadde, Ürün, Demirbas, Yari Mamul, Karma Ürün, Takim, Modul, Konfig, vb. Bu ürünlerin maliyetine gelir\gider tutarları eklenir.
Fiş Bazlı Seçim: Hedef olarak fişin tamamını seçerseniz, o fişte hangi tiplerde ürünler varsa, sistem otomatik olarak ticari mal tipindeki ürünlere dağıtım yapar.
Kural: Aynı tipte ürünler arasında dağıtım yapılamaz. Kaynak "Gelir\Gider\Hizmet", hedef ise diğer tüm tipler olmalıdır.
S17: Gelir \ Giderler ne zaman dağıtılır ? Dağıtılan tutarları nasıl görüntülerim ?
Cevap: Menüden Ticari Set -> Faturalar -> Maliyet Dağıtım Fişleri sayfasını açarak dağıtılan tutarları görüntüleyebilirsiniz
S18: Dağıtım \ Hesaplama detayı hakkında nasıl detay bilgi alabilirim ?
Cevap: Gelir ve Giderlerin Dağıtılması sayfasında detaylı bilgiyi bulabilirsiniz